Wat is een aardbeienplant?
De aardbeienplant, botanisch bekend als Fragaria ananassa, is de meest geteelde fruitplant ter wereld en behoort tot de rozenfamilie.
Wat de meeste mensen niet weten: de aardbei is botanisch gezien geen echte vrucht maar een schijnvrucht. De rode, sappige vrucht die we eten is in werkelijkheid de verdikte bloembodem, en de kleine gele puntjes op het oppervlak zijn de echte vruchten. Botanisch gezien is de aardbei daarmee een groente, maar in de keuken en in de volksmond wordt hij altijd als fruit behandeld vanwege de zoete smaak.
Naast de tuinaardbei Fragaria ananassa bestaan er ook de bosaardbei en de wilde aardbei. De bosaardbei heeft kleinere vruchten met een intenser aroma. De wilde aardbei groeit spontaan in de natuur en is eetbaar, maar minder productief dan de gekweekte tuinaardbei. Voor een goede oogst in tuin of pot kies je altijd voor een Fragaria ananassa, die speciaal is veredeld voor een hoge opbrengst en een uitstekende smaak.
Wat is de beste plek voor een aardbeienplant?
Een aardbeienplant groeit het beste op een zonnige plek met minimaal zes uur direct zonlicht per dag en voedselrijke, lichtzure en goed doorlatende grond.
Volle zon is de belangrijkste voorwaarde voor een rijke oogst. In de schaduw vormen aardbeienplanten weliswaar bladeren, maar de vruchten blijven klein, zuur en de bloei valt tegen. Kies dus bewust voor de zonnigste plek in je tuin of op je terras. De bodem mag licht zuur zijn, met een pH tussen 5,5 en 6,5. Koffieprut is een populaire en effectieve bodemverbeteraar voor aardbeien: het verlaagt de pH licht, voegt organische stof toe en houdt de grond luchtig.
Wat betreft buurplanten: venkel en kool zijn slechte buren voor aardbeien, omdat ze de groei remmen. Knoflook, uien en peterselie zijn juist goede buurplanten, omdat ze bladluizen en andere plagen op afstand houden. Plant aardbeien ook niet op een plek waar eerder tomaten, aardappelen of andere nachtschadegewassen hebben gestaan, om ziekteoverdracht via de bodem te voorkomen.
Wat is de beste tijd om aardbeien te planten?
De beste tijd om aardbeienplanten te planten is van augustus tot oktober, zodat de plant voor de winter kan wortelen en het volgende voorjaar direct in bloei schiet.
Een zomerplanting geeft de plant de tijd om een stevig wortelstelsel op te bouwen voor de winter. In het daaropvolgende voorjaar bloeit de plant vroeg en kun je al in juni de eerste aardbeien plukken. Plant je in het vroege voorjaar, dan oogst je later in hetzelfde seizoen, maar mis je een deel van de vroege bloei. Bij een zomerplanting van voor eind augustus is een eerstejaarsoogst goed mogelijk.
Leg na het planten altijd een laag mulch aan rond de planten. Stro is de klassieke keuze: het houdt de vruchten schoon, voorkomt dat aardbeien op de natte grond liggen, remt onkruidgroei en houdt vocht vast in droge periodes. Een speciale aardbeienmat of zwart tuindoek werkt ook goed en heeft als extra voordeel dat het de bodem opwarmt, wat de rijping van de vruchten versnelt.
Hoe onderhoud je een aardbeienplant?
Goed onderhoud van een aardbeienplant bestaat uit regelmatig water geven, uitlopers beheren, snoeien na de oogst en voeding geven tijdens het groeiseizoen.
Water geven doe je bij voorkeur aan de basis van de plant en niet over de bladeren of vruchten, want nat blad trekt schimmelziekten aan. Geef in droge periodes twee tot drie keer per week water. Tijdens de bloei en vruchtvorming is voldoende vocht extra belangrijk voor grote, sappige vruchten.
Na de oogst snoei je de oude bladeren terug tot vlak boven het hart van de plant. Dit stimuleert de aanmaak van nieuw, gezond blad en verkleint de kans op schimmel en ziekten. Geef na het snoeien een gift compost of organische meststof, zodat de plant energie opbouwt voor het volgende seizoen. Verwijder tijdens het groeiseizoen ook regelmatig uitlopers tenzij je nieuwe planten wilt kweken, want uitlopers kosten de moederplant energie die anders naar de vruchten gaat.
Hoe lang gaan aardbeienplanten mee?
Een aardbeienplant is het meest productief in de eerste drie tot vier jaar, daarna neemt de opbrengst geleidelijk af.
In het eerste jaar bouwt de plant zich op en geeft een eerste, vaak al rijke oogst. Het tweede en derde jaar zijn doorgaans de meest productieve jaren. Vanaf het vierde jaar worden de vruchten kleiner, de plant gevoeliger voor ziekten en de opbrengst minder. Het is dan verstandig om de plant te vervangen door jonge exemplaren.
Het goede nieuws: je hoeft daarvoor geen nieuwe planten te kopen. Een gezonde aardbeienplant maakt uitlopers aan, ook wel stolonen genoemd, die je kunt afleggen in een pot grond naast de moederplant. Zodra de jonge plant geworteld is, knip je de verbinding door en heb je gratis een nieuwe, vitale aardbeienplant. Zo vernieuw je je aanplant elk jaar op een eenvoudige en kostenefficiënte manier.
Wat doe je met aardbeienplanten in de winter?
De aardbeienplant is winterhard en overleeft Nederlandse winters buiten, maar profiteert van een laagje bescherming bij strenge vorst.
In het najaar, na de laatste oogst, verwijder je dode en vergeelde bladeren. Laat de groene bladeren zitten: die beschermen het hart van de plant tegen kou. Bij een strenge winter met temperaturen onder min vijf graden dek je de planten af met een laagje stro, dennenappels of vliesdoek. Dit isoleert de wortels en het hart van de plant zonder dat het te vochtig wordt, wat schimmel kan veroorzaken.
Aardbeienplanten in potten zijn kwetsbaarder dan planten in de volle grond, omdat de wortels aan alle kanten zijn blootgesteld aan de kou. Zet potten bij voortdurende vorst op een beschutte plek zoals een onverwarmde schuur of serre, of wikkel de pot in jutezak of noppenfolie. In het vroege voorjaar, zodra de vorst voorbij is, haal je de bescherming weg en geef je de plant een lichte mestgift om het nieuwe seizoen goed te beginnen.
Wat doe je met uitlopers van een aardbeienplant?
Uitlopers, ook wel stolonen genoemd, zijn lange horizontale scheuten waarmee de aardbeienplant zich van nature vermeerdert.
Aan het uiteinde van elke uitloper vormt zich een klein plantje met eigen wortels. Je kunt dit plantje afleggen door het in een klein potje met grond te drukken terwijl de verbinding met de moederplant nog intact is. Na twee tot drie weken is het jonge plantje voldoende geworteld en kun je de stoloon doorknippen. Je hebt dan een gratis, gezonde nieuwe aardbeienplant die je kunt verplanten naar een nieuwe plek in de tuin of in een pot.
Wil je geen nieuwe planten kweken, knip de uitlopers dan zo vroeg mogelijk weg. Uitlopers kosten de moederplant energie die anders naar de bloemen en vruchten gaat. Door uitlopers te verwijderen houd je de plant geconcentreerd op de oogst en voorkom je dat de border of pot overwoekerd raakt met jonge plantjes.
Hoe plant je een aardbeienplant stap voor stap?
Met deze stappen geef je jouw aardbeienplant de beste start en pluk je al in het eerste seizoen je eigen verse aardbeien.
-
Kies een zonnige plek met minimaal zes uur direct zonlicht per dag, of selecteer een ruime pot met drainagegaten van minimaal 25 centimeter doorsnede.
-
Verbeter de bodem met rijpe compost of voeg een lichte zuurmaker zoals koffieprut toe voor een voedselrijke, licht zure en goed doorlatende ondergrond.
-
Plant de aardbeienplant met het hart van de plant precies op het grondoppervlak: te diep planten veroorzaakt rotting, te ondiep droogt de wortels uit.
-
Geef na het planten ruim water aan de basis van de plant en houd de grond de eerste weken vochtig zodat de wortels zich goed kunnen vestigen.
-
Leg een laag stro of een aardbeienmat rond de planten aan om vruchten schoon te houden, vocht vast te houden en onkruid te onderdrukken.
-
Verwijder uitlopers tijdens het groeiseizoen tenzij je nieuwe planten wilt kweken, zodat alle energie naar de bloemen en vruchten gaat.
Bestel je aardbeienplant direct van de kweker
Een aardbeienplant is de lekkerste investering die je in je tuin kunt doen. Bij ons bestel je op werkdagen en is je plant binnen drie werkdagen verstuurd. Elke aardbeienplant wordt zorgvuldig verpakt zodat hij in topconditie bij je aankomt, rechtstreeks van de kweker. Wil je weten welke plant het beste bij jouw situatie past, of heb je vragen over planttijd, onderhoud of uitlopers vermeerderen? Neem gerust contact op voor persoonlijk advies. We helpen je graag op weg naar je eerste eigen oogst.
Veelgestelde vragen over de aardbeienplant
Wanneer is de beste tijd om aardbeienplanten te planten?
De beste tijd om aardbeienplanten te planten is augustus tot oktober. De plant wortelt dan voor de winter en bloeit het volgende voorjaar vroeg. Planten in het vroege voorjaar is ook mogelijk, maar geeft een latere en kleinere eerstejaarsoogst.
Wat is de beste plek voor een aardbeienplant?
Een aardbeienplant staat het beste op een zonnige plek met minimaal zes uur direct zonlicht per dag. De bodem moet voedselrijk, licht zuur en goed doorlatend zijn. Vermijd plekken waar eerder tomaten of aardappelen hebben gestaan.
Kun je aardbeien oogsten in het eerste jaar?
Ja, bij een zomerplanting voor eind augustus is een eerstejaarsoogst goed mogelijk. Plant je in het voorjaar, dan oogst je later in hetzelfde seizoen. Sommige kwekers adviseren de eerste bloemen te verwijderen voor een sterkere plant en betere oogst in jaar twee.
Hoe lang gaan aardbeienplanten mee?
Een aardbeienplant is het meest productief in de eerste drie tot vier jaar. Daarna neemt de opbrengst af en worden de vruchten kleiner. Vernieuw de aanplant door uitlopers af te leggen en nieuwe jonge planten te kweken van de moederplant.
Wat doe je met uitlopers van een aardbeienplant?
Uitlopers kun je afleggen in een potje grond naast de moederplant. Na twee tot drie weken is het jonge plantje geworteld en knip je de verbinding door. Wil je geen nieuwe planten kweken, verwijder de uitlopers dan zo vroeg mogelijk zodat de energie naar de vruchten gaat.
Hoe maak je aardbeienplanten winterklaar?
Verwijder in het najaar dode en vergeelde bladeren maar laat de groene bladeren zitten. Dek de planten bij strenge vorst af met stro of vliesdoek. Zet planten in potten bij aanhoudende vorst op een beschutte vorstvrije plek zoals een onverwarmde schuur of serre.
Heeft een aardbeienplant veel water nodig?
Een aardbeienplant heeft een regelmatige maar gematigde waterbehoefte. Geef water aan de basis van de plant, niet over de bladeren of vruchten. In droge periodes twee tot drie keer per week water geven. Tijdens bloei en vruchtvorming is voldoende vocht extra belangrijk.
Is aardbei groente of fruit?
Botanisch gezien is de aardbei een groente, omdat de rode vrucht die we eten in werkelijkheid een schijnvrucht is: het verdikte bloembodem van de plant. In de keuken en in de volksmond wordt de aardbei altijd als fruit behandeld vanwege de zoete smaak.
